Cruijff: geen daden maar woorden

De vernietigende column van Johan Cruijff over Ajax is groot nieuws. ‘Alles gaat slecht en iedereen moet weg’ is kort samengevat de strekking van het relaas van Cruijff in De Telegraaf. El Salvador roept als gewoonlijk weer heel veel, maar Ajax is er op geen enkele manier mee geholpen. Cruijff stipt als altijd problemen aan, maar komt niet met reële oplossingen.

Cruijff noemt het huidige Ajax ‘nog slechter dan de ploeg uit 1965’, voordat Rinus Michels bij de club kwam. Dat is natuurlijk onzin, lulkoek en nonsens tegelijk. In 1965 streden de Amsterdammers lange tijd tegen degradatie en eindigden de hoofdstedelingen op een dertiende plaats. Het huidige Ajax is al 24 competitiewedstrijden op rij zonder nederlaag, miste op één punt de titel, haalde de KNVB-beker binnen, speelt Champions League en is momenteel koploper van de Eredivisie. De bewering van Cruijff is dus feitelijk onjuist.

Er gaan duidelijk een aantal dingen goed. Er staat een stabiel team met een aantal individuele klasbakken, het salarishuis is teruggebracht tot redelijk normale proporties, de sfeer in het stadion is goed en de financiële situatie minder zorgwekkend dan een jaar geleden.

Toch is de kritiek van Cruijff op het beleid ten aanzien van het rapport Coronel volkomen terecht. In dat rapport staat onder meer het volgende: “In de tweede helft van de onderzoeksperiode zijn in toenemende mate spelers van buiten aangetrokken voor de breedte of omdat er geen of een geringe transfersom verschuldigd was. Dit in plaats van spelers die Ajax aantoonbaar op een hoger plan konden brengen.”

Er zijn ook deze zomer niettemin weer dit soort aankopen gedaan (André Ooijer, Mido, Teemu Tainio). Dat valt niet met elkaar te rijmen. Vanuit het oogpunt van Martin Jol is het wel te begrijpen. De oefenmeester heeft nauwelijks een cent te makken en doet zijn stinkende best om een uitgebalanceerd elftal samen te stellen, dat een mix is tussen talent en routine. Daar slaagt de Hagenaar momenteel heel aardig in. Maar op lange termijn kun je dit geen beleid noemen.

De kritiek van Cruijff op de jeugdopleiding is eveneens terecht. Hoewel Ajax momenteel speelt met zeven zelf opgeleide basisspelers, is geen van hen een spelbepalende voetballer. Ajax hoort technisch begaafde aanvallende middenvelders op te leiden, buitenspelers door te laten stromen en spitsen af te leveren. Dat gebeurt al enkele jaren niet en dus mag daar best kritisch naar gekeken worden.

Zoals Cruijff natuurlijk overal kritisch naar mag kijken en dat ook naar buiten mag brengen. Maar afgevraagd moet worden wat Ajax in het verleden en het heden heeft gehad aan de kritiek van Cruijff. De legende roept veel, maar doet heel weinig. Bij het minste of geringste tegengeluid is de grote visionair binnen no-time weer vertrokken om terug te keren naar zijn ivoren toren, alwaar hij zijn kritische gejammer onverstoord voortzet. ‘Geen daden, maar woorden’, lijkt al jarenlang het motto van Cruijff.

Zolang de levende legende alleen maar via een column vanuit Barcelona dingen blijft roepen, is het voor het Ajax-bestuur verstandig om de oren stevig dicht te drukken en de ingeslagen koers te blijven varen met hier en daar enkele bijsturingen. Als Johan daadwerkelijk weer vrijwillig de slagboom van de Arena passeert met in zijn auto de poppetjes die hij nodig acht om alles te verbeteren, dan moet het bestuur ook ruimte maken voor dit icoon. Cruijff kennende zal het zover echter nooit komen.